Lot คืออะไร? Standard, Mini, Micro และขนาดสัญญาจริง

Lot คือหน่วยที่บอกขนาดของสถานะที่เปิด เมื่อพิมพ์ 0.10 ในช่องปริมาณของ MT5 สิ่งที่เกิดขึ้นจริงคือการซื้อหรือขายสกุลเงินมูลค่าหลายพันดอลลาร์ การเข้าใจว่าตัวเลขเล็ก ๆ ในช่องนั้นหมายถึงอะไร เป็นพื้นฐานของการควบคุมความเสี่ยงทุกไม้

ตัวเลขเป็นตัวอย่างเพื่อประกอบบทความ · ตรวจเงื่อนไขของโบรกเกอร์ก่อนเทรดจริง

สรุปสาระสำคัญ

• 1 Standard lot = 100,000 หน่วยของสกุลเงินแรก ในคู่เงินส่วนใหญ่
• Mini lot คือ 0.10 lot หรือ 10,000 หน่วย และ Micro lot คือ 0.01 lot หรือ 1,000 หน่วย
• ขนาดไม้เปลี่ยนมูลค่าสัญญาและมูลค่าต่อ pip ในสัดส่วนเดียวกัน
• ทองคำ ดัชนี และคริปโตใช้ขนาดสัญญาคนละแบบกับคู่เงิน ต้องตรวจทุกสัญลักษณ์
• ขนาดไม้ที่เหมาะสมมาจากระยะ Stop Loss และความเสี่ยงที่ยอมรับได้ ไม่ใช่จากเงินในบัญชีอย่างเดียว

Standard, Mini และ Micro lot

คำเรียกทั้งสามเป็นชื่อเรียกของขนาดที่ใช้กันบ่อย ใน MT5 ไม่มีการเลือกประเภท แต่พิมพ์เป็นทศนิยมได้เลย เช่น 1.00, 0.10 หรือ 0.01 ขนาดเล็กที่สุดและขั้นการเพิ่มทีละเท่าไรขึ้นกับการตั้งค่าของโบรกเกอร์

• Standard lot (1.00) — 100,000 หน่วย ที่ EURUSD 1.1000 มีมูลค่าประมาณ 110,000 ดอลลาร์ ขยับ 1 pip มีค่า 10 ดอลลาร์
• Mini lot (0.10) — 10,000 หน่วย มูลค่าประมาณ 11,000 ดอลลาร์ ขยับ 1 pip มีค่า 1 ดอลลาร์
• Micro lot (0.01) — 1,000 หน่วย มูลค่าประมาณ 1,100 ดอลลาร์ ขยับ 1 pip มีค่า 0.10 ดอลลาร์

จากภาพจะเห็นว่าทุกครั้งที่ขนาดไม้ลดลงสิบเท่า ทั้งมูลค่าสัญญาและมูลค่าต่อ pip ลดลงสิบเท่าพร้อมกัน นี่คือเหตุผลที่การปรับขนาดไม้เป็นเครื่องมือหลักในการควบคุมความเสี่ยง

มูลค่าสัญญาไม่ใช่เงินที่ต้องมี

การเปิด 1 lot ของ EURUSD ไม่ได้แปลว่าต้องมีเงิน 110,000 ดอลลาร์ในบัญชี เพราะโบรกเกอร์กันไว้เพียงส่วนหนึ่งเป็น Margin ตามอัตรา Leverage แต่กำไรขาดทุนคิดจากมูลค่าสัญญาเต็มจำนวน นี่คือจุดที่ทำให้ Forex ต่างจากการซื้อสินทรัพย์ด้วยเงินสดทั้งหมด และเป็นเหตุผลที่ขนาดไม้ต้องคำนวณให้ดี อ่านต่อได้ใน Leverage คืออะไร

ขนาดสัญญาของสัญลักษณ์อื่น

• ทองคำ XAUUSD — มักเป็น 100 ออนซ์ต่อ lot ราคาขยับ 1 ดอลลาร์ เท่ากับ 100 ดอลลาร์ต่อ lot
• ดัชนีหุ้น — มักคิดเป็นเงินต่อจุด ซึ่งต่างกันมากตามโบรกเกอร์
• คริปโต — มัก 1 lot เท่ากับ 1 เหรียญ ทำให้มูลค่าต่อไม้สูงมากเมื่อเทียบกับคู่เงิน

เพราะความต่างนี้ ขนาดไม้ 0.10 ของ EURUSD กับ 0.10 ของทองคำจึงมีความเสี่ยงคนละระดับ ต้องเปิดดูค่า Contract size ในหน้าต่าง Specification ทุกครั้งที่เปลี่ยนสัญลักษณ์ รายละเอียดของทองคำอยู่ใน เทรดทองคำ XAUUSD

คำนวณขนาดไม้จากความเสี่ยงที่ยอมรับได้

วิธีเลือกขนาดไม้ที่เป็นระบบคือเริ่มจากจำนวนเงินที่ยอมเสียได้ในไม้นั้น แล้วหารด้วยระยะ Stop Loss คูณมูลค่าต่อ pip ของ 1 lot ตัวอย่างเช่นยอมเสียได้ 20 ดอลลาร์ และ Stop Loss 40 pips บน EURUSD ขนาดไม้คือ 20 ÷ (40 × 10) = 0.05 lot

สูตรนี้ทำให้ความเสี่ยงต่อไม้คงที่ แม้ระยะ Stop Loss จะเปลี่ยนตามโครงสร้างราคาในแต่ละครั้ง ถ้า Stop Loss กว้างขึ้น ขนาดไม้จะเล็กลงเอง รายละเอียดแนวคิดนี้อยู่ใน Risk Management

ขั้นต่ำ ขั้นเพิ่ม และขนาดสูงสุด

• Minimal volume — ขนาดเล็กที่สุดที่เปิดได้ มัก 0.01
• Volume step — ขั้นที่เพิ่มได้ทีละเท่าไร มัก 0.01
• Maximal volume — ขนาดใหญ่สุดต่อคำสั่ง ถ้าเกินต้องแบ่งส่ง

EA ที่คำนวณขนาดไม้เองควรปัดผลลัพธ์ให้ตรงกับขั้นเพิ่มของโบรกเกอร์ และปัดลงเสมอเมื่อคำนวณจากความเสี่ยง เพราะการปัดขึ้นทำให้ความเสี่ยงเกินค่าที่ตั้งใจไว้เล็กน้อยทุกไม้

ความผิดพลาดที่พบบ่อย

• ใช้ขนาดไม้เท่ากันทุกสัญลักษณ์ — ทองคำกับคู่เงินให้ความเสี่ยงต่างกันมาก
• เลือกขนาดจากเงินในบัญชีอย่างเดียว — โดยไม่ดูระยะ Stop Loss
• เพิ่มขนาดไม้หลังขาดทุน — โดยไม่มีกฎรองรับ ทำให้ความเสี่ยงโตเร็วกว่าที่คิด
• สับสนระหว่างมูลค่าสัญญากับ Margin — คิดว่าเสี่ยงเท่าเงินที่ถูกกันไว้

สรุป

Lot เป็นตัวกำหนดว่าการขยับของราคาแต่ละ pip มีน้ำหนักเท่าไรกับบัญชี การเลือกขนาดไม้จากระยะ Stop Loss และความเสี่ยงที่ยอมรับได้ ทำให้ทุกไม้มีขอบเขตความเสียหายที่รู้ล่วงหน้า ขั้นต่อไปคือเข้าใจว่าโบรกเกอร์กันเงินไว้เท่าไรใน Leverage และ Margin