VWAP คืออะไร? ราคาเฉลี่ยถ่วงด้วย Volume สำหรับเทรดระหว่างวัน

VWAP หรือ Volume Weighted Average Price คือราคาเฉลี่ยของวันที่ให้น้ำหนักตามปริมาณการซื้อขาย เทรดเดอร์ระหว่างวันใช้มันเป็นเส้นอ้างอิงว่าราคาตอนนี้อยู่สูงหรือต่ำกว่าราคาเฉลี่ยของผู้ซื้อขายวันนี้ บทความนี้อธิบายสูตร การเริ่มนับใหม่ทุกวัน ข้อจำกัดของ Volume ใน Forex และ Anchored VWAP

ตัวเลขเป็นตัวอย่างเพื่อประกอบบทความ · ตรวจเงื่อนไขของโบรกเกอร์ก่อนเทรดจริง

สรุปสาระสำคัญ

VWAP คือผลรวมของราคา × Volume หารด้วย Volume รวม นับสะสมตั้งแต่ต้นวัน ราคาที่ซื้อขายหนาแน่นจึงดึงเส้นเข้าหาตัว
เส้นเริ่มนับใหม่ทุกวัน และจุดเริ่มขึ้นกับเวลาเซิร์ฟเวอร์ของโบรกเกอร์
Forex ไม่มี Volume รวมศูนย์ VWAP บน MT5 จึงถ่วงด้วย Tick Volume ของโบรกเกอร์แต่ละราย
ใช้เป็นราคาอ้างอิงของวัน ราคาอยู่เหนือหรือใต้ VWAP บอกว่าวันนี้ฝั่งไหนได้เปรียบโดยเฉลี่ย ไม่ใช่สัญญาณซื้อขายโดยตัวเอง
Anchored VWAP เริ่มนับจากแท่งที่เลือกเอง เช่นวันที่มีข่าวใหญ่หรือจุดต่ำสำคัญ แทนการเริ่มทุกต้นวัน

VWAP คำนวณอย่างไร

การคำนวณมีสามขั้น และทำซ้ำทุกแท่งตั้งแต่แท่งแรกของวัน

Typical Price (TP) — (High + Low + Close) ÷ 3 ของแต่ละแท่ง บางแพลตฟอร์มใช้ราคาปิดแทน
TP × Volume — คูณราคาตัวแทนของแท่งด้วย Volume ของแท่งนั้น แล้วบวกสะสมไปเรื่อย ๆ
VWAP — ผลรวมสะสมของ TP × Volume หารด้วยผลรวมสะสมของ Volume

ต่างจาก Moving Average ตรงที่ไม่มีจำนวนแท่งให้ตั้ง ทุกแท่งตั้งแต่ต้นวันอยู่ในการคำนวณ และแท่งที่มี Volume มากมีน้ำหนักมากกว่า ผลคือช่วงต้นวันเส้นขยับเร็ว ส่วนช่วงท้ายวันแทบไม่ขยับ เพราะ Volume สะสมทั้งวันมีน้ำหนักมากกว่าแท่งใหม่

ตัวอย่างคำนวณ 4 แท่งแรกของวัน

สมมติ 4 แท่ง M15 แรกของวันมี Typical Price 1.1000, 1.1010, 1.1030 และ 1.1040 ส่วน Tick Volume คือ 1,000, 600, 400 และ 200 ตามลำดับ ราคาขึ้นทีละขั้น แต่ Volume ลดลงทุกแท่ง

กราฟราคา M15 จำลองสองวันพร้อมเส้น VWAP ที่เริ่มนับใหม่ทุกต้นวันและ Tick Volume ด้านล่าง พร้อมตารางคำนวณ VWAP จาก 4 แท่งได้ 1.10118

ผลรวมของ TP × Volume คือ 2,422.6 และ Volume รวมคือ 2,200 VWAP จึงเท่ากับ 2,422.6 ÷ 2,200 = 1.10118 ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยแบบไม่ถ่วงของสี่ราคาซึ่งคือ 1.10200 อยู่ 8.2 pips เพราะ Volume ส่วนใหญ่เกิดที่ราคาต่ำ ส่วนกราฟด้านซ้ายใช้ราคาจำลองสองวัน วันที่มีแนวโน้มขึ้น ราคาปิดอยู่เหนือ VWAP 73% ของแท่ง ส่วนวันที่แกว่งในกรอบ ราคาตัด VWAP ไปมา 24 ครั้ง

ทำไม VWAP เริ่มนับใหม่ทุกวัน

VWAP ถูกออกแบบให้ตอบคำถามว่าวันนี้ผู้ซื้อขายได้ราคาเฉลี่ยเท่าไร ในตลาดหุ้น สถาบันใช้มันวัดคุณภาพการส่งคำสั่งขนาดใหญ่ เช่นซื้อได้ต่ำกว่า VWAP ของวันถือว่าได้ราคาดีกว่าค่าเฉลี่ย การเริ่มนับใหม่ทุกวันจึงเป็นส่วนหนึ่งของความหมาย ไม่ใช่แค่รายละเอียดทางเทคนิค

ในตลาด Forex ที่ซื้อขายเกือบ 24 ชั่วโมง ต้นวันคือเวลา 00:00 ตามเวลาเซิร์ฟเวอร์ของโบรกเกอร์ ซึ่งแต่ละแห่งตั้งไม่เหมือนกัน VWAP ของคู่เงินเดียวกันจึงต่างกันได้ตามจุดเริ่มนับ และช่วงต้นวันของเซิร์ฟเวอร์ส่วนใหญ่ตรงกับช่วงตลาดเอเชียที่ Volume เบาบาง ดูช่วงเวลาได้ใน เวลาเปิดปิดตลาด Forex

Volume ใน Forex คือ Tick Volume

Forex แบบ Spot ไม่มีตลาดกลางที่รวมปริมาณซื้อขายทั้งหมด Volume ที่ MT5 แสดงสำหรับคู่เงินจึงเป็น Tick Volume คือจำนวนครั้งที่ราคาในฟีดของโบรกเกอร์เปลี่ยนในแต่ละแท่ง เรื่องเดียวกับที่อธิบายไว้ใน OBV

ใช้แทนระดับกิจกรรมได้ระดับหนึ่ง — ช่วงตลาดคึกคัก Tick มักมากขึ้นตามไปด้วย
ไม่ใช่ปริมาณเงินจริง — VWAP ที่ได้จึงเป็นราคาเฉลี่ยที่ถ่วงด้วยกิจกรรม ไม่ใช่ราคาที่สถาบันซื้อขายจริงแบบในตลาดหุ้น
ต่างกันตามโบรกเกอร์ — ฟีดราคาต่างกัน Tick Volume ต่างกัน เส้น VWAP จึงไม่ตรงกันทุกแห่ง

ใช้ VWAP บน MT5

ในรายการอินดิเคเตอร์มาตรฐานของ MT5 ไม่มี VWAP ให้เลือกโดยตรง ต้องใช้อินดิเคเตอร์เพิ่มเติม ก่อนใช้ควรตรวจสามเรื่อง คือเริ่มนับใหม่ตามเวลาเซิร์ฟเวอร์หรือตามเวลาที่ตั้งเอง ใช้ Typical Price หรือราคาปิด และใช้ Tick Volume หรือ Real Volume สามข้อนี้ทำให้เส้นต่างกันได้แม้ดูกราฟเดียวกัน

VWAP รายวันมีความหมายบน Timeframe เล็กอย่าง M1 ถึง M30 บน H4 หนึ่งวันมีแค่ 6 แท่ง คนที่ใช้ VWAP จึงมักเป็นสาย Day Trading

ใช้เป็นราคาอ้างอิงของวัน

ราคาอยู่เหนือ VWAP ต่อเนื่อง — ผู้ที่ซื้อวันนี้โดยเฉลี่ยมีกำไร หลายคนมองว่าวันนั้นฝั่งซื้อได้เปรียบ และพิจารณาเฉพาะฝั่งซื้อ
ราคาอยู่ใต้ VWAP ต่อเนื่อง — มุมกลับกัน ฝั่งขายได้เปรียบ
ราคาตัด VWAP ไปมา — วันนั้นไม่มีทิศทาง เส้นทำหน้าที่เป็นจุดกลางที่ราคาแกว่งรอบ

ในวันที่มีแนวโน้ม บางคนรอให้ราคาย่อกลับมาใกล้ VWAP แล้วเข้าตามทิศเดิม ส่วนในวันที่แกว่ง บางคนมองการที่ราคายืดห่างจากเส้นมากเป็นโอกาสเทรดกลับเข้าหาเส้น แบบ Mean Reversion ทั้งสองแบบต้องตัดสินก่อนว่าวันนั้นเป็นวันแบบไหน และไม่มีแบบใดรับประกันผล

Anchored VWAP

Anchored VWAP ใช้สูตรเดียวกัน แต่เริ่มนับสะสมจากแท่งที่เลือกเองแทนการเริ่มทุกต้นวัน จุดเริ่มที่นิยมคือจุดต่ำหรือจุดสูงสำคัญ วันที่มีข่าวใหญ่ หรือแท่งที่ราคาหลุดกรอบ เส้นที่ได้บอกราคาเฉลี่ยถ่วง Volume ตั้งแต่เหตุการณ์นั้น จึงใช้ดูภาพที่ยาวกว่าหนึ่งวันได้

ข้อเสียคือการเลือกจุดเริ่มเป็นดุลยพินิจ และง่ายที่จะเลือกจุดที่ทำให้กราฟในอดีตดูแม่น ควรตั้งกติกาการเลือกจุดเริ่มไว้ล่วงหน้า

ความผิดพลาดที่พบบ่อย

ใช้ VWAP รายวันบน H4 หรือ D1 — มีแท่งต่อวันน้อยเกินไปจนเส้นไม่มีความหมาย
คิดว่าราคาต้องกลับมาหา VWAP เสมอ — ในวันที่มีแนวโน้มแรง ราคาอยู่ห่างเส้นได้ทั้งวัน
ไม่รู้ว่าเส้นเริ่มนับเวลาไหน — เวลาเซิร์ฟเวอร์ต่างกัน เส้นต่างกัน

สรุป

VWAP คือราคาเฉลี่ยของวันที่ถ่วงด้วย Volume ใช้บอกว่าราคาตอนนี้อยู่ฝั่งไหนของราคาเฉลี่ยของผู้ซื้อขายวันนี้ ใน Forex มันถ่วงด้วย Tick Volume และเริ่มนับตามเวลาเซิร์ฟเวอร์ จึงควรใช้เป็นเส้นอ้างอิงประกอบการตัดสินใจ ไม่ใช่ราคาที่แม่นยำ เครื่องมือระหว่างวันอีกชุดที่ขึ้นกับเวลาเซิร์ฟเวอร์เช่นกันคือ Pivot Points