OBV คืออะไร? ใช้ On Balance Volume กับ Forex ได้แค่ไหน

On Balance Volume หรือ OBV เป็นหนึ่งในอินดิเคเตอร์ Volume ที่เก่าและเรียบง่ายที่สุด แนวคิดคือถ้ามีแรงซื้อสะสมจริง Volume ในแท่งที่ราคาปิดขึ้นควรมากกว่าในแท่งที่ปิดลง สำหรับเทรดเดอร์ Forex มีเงื่อนไขสำคัญข้อหนึ่ง คือ Volume ที่เห็นใน MT5 ไม่ใช่ปริมาณซื้อขายจริงของทั้งตลาด บทความนี้อธิบายการคำนวณ วิธีใช้ และขอบเขตที่ควรรู้

ตัวเลขเป็นตัวอย่างเพื่อประกอบบทความ · ตรวจเงื่อนไขของโบรกเกอร์ก่อนเทรดจริง

สรุปสาระสำคัญ

• OBV คือผลรวมสะสมของ Volume บวกเมื่อราคาปิดสูงขึ้น ลบเมื่อราคาปิดต่ำลง
• ตัวเลขของ OBV ไม่มีความหมายในตัวเอง ขึ้นกับว่าเริ่มนับจากแท่งไหน สิ่งที่ดูคือทิศทางและจุดสูงต่ำ
• Forex ไม่มี Volume รวมศูนย์ MT5 จึงใช้ Tick Volume ซึ่งนับจำนวนครั้งที่ราคาเปลี่ยน
• ใช้ยืนยันแนวโน้มหรือ Breakout และดู Divergence ระหว่างราคากับ OBV
• กฎแบบขึ้นหรือลงทำให้แท่งที่ขยับนิดเดียวได้ Volume ทั้งแท่ง จึงควรใช้เป็นข้อมูลประกอบ

OBV คำนวณอย่างไร

OBV ถูกนำเสนอโดย Joseph Granville ในช่วงทศวรรษ 1960 การคำนวณใช้แค่ราคาปิดและ Volume ของแต่ละแท่ง

• ราคาปิดสูงกว่าแท่งก่อน — OBV ใหม่ = OBV เดิม + Volume ของแท่งนี้
• ราคาปิดต่ำกว่าแท่งก่อน — OBV ใหม่ = OBV เดิม − Volume ของแท่งนี้
• ราคาปิดเท่าเดิม — OBV ไม่เปลี่ยน

สังเกตว่าสูตรไม่สนใจว่าราคาขยับมากหรือน้อย ปิดสูงขึ้น 1 point กับปิดสูงขึ้น 50 pips ได้ Volume ทั้งแท่งเท่ากัน

ตัวอย่าง 12 แท่ง

ภาพด้านล่างใช้ราคาปิดและ Tick Volume ตัวอย่าง 12 แท่ง โดยเริ่มนับ OBV ที่ 0 ในแท่งแรก แท่งที่ 6 ปิดที่ 1.1031 สูงกว่าแท่งก่อนหน้าที่ 1.1020 จึงบวก Volume 900 เข้ากับ OBV เดิม 1,900 ได้ 2,800 ส่วนแท่งที่ 5 ปิดเท่าเดิม OBV จึงค้างที่ 1,900

ส่วนที่น่าสนใจอยู่ท้ายภาพ แท่งที่ 11 ราคาปิด 1.1041 สูงกว่าแท่งที่ 6 แต่ OBV อยู่ที่ 1,900 ต่ำกว่า 2,800 ของแท่งที่ 6 เพราะแท่งที่ 7–8 ปิดลงด้วย Volume รวม 2,700 ขณะที่ขาขึ้นรอบหลังในแท่งที่ 9–11 มี Volume รวมเพียง 1,800 นี่คือลักษณะของ Divergence ระหว่างราคากับ OBV

Tick Volume ใน Forex

ตลาดหุ้นและฟิวเจอร์สมีตลาดกลางที่นับปริมาณซื้อขายจริงได้ แต่ Forex แบบ Spot ซื้อขายกระจายอยู่หลายแหล่ง ไม่มีใครเห็นปริมาณทั้งหมด Volume ที่ MT5 แสดงสำหรับคู่เงินจึงเป็น Tick Volume คือจำนวนครั้งที่ราคาในฟีดของโบรกเกอร์เปลี่ยนในแท่งนั้น

Tick Volume มักสูงในช่วงที่ตลาดคึกคัก จึงใช้แทนระดับกิจกรรมได้ระดับหนึ่ง แต่มีข้อจำกัดชัดเจน

• ต่างกันตามโบรกเกอร์ — แต่ละแห่งมีฟีดราคาของตัวเอง OBV ของคู่เงินเดียวกันจึงไม่ตรงกัน
• ไม่บอกว่าใครซื้อใครขาย — บอกแค่ว่าราคาเปลี่ยนบ่อยแค่ไหน
• ขึ้นกับช่วงเวลาของวัน — ช่วงตลาดยุโรปและสหรัฐมัก Tick มากกว่าช่วงเอเชีย ตามที่อธิบายใน เวลาเปิดปิดตลาด Forex

ในหน้าต่างตั้งค่า OBV ของ MT5 เลือกได้ว่าจะใช้ Tick Volume หรือ Real Volume แต่ Real Volume มักมีเฉพาะสัญลักษณ์ที่ซื้อขายผ่านตลาดกลาง สำหรับคู่เงินส่วนใหญ่จึงใช้ได้แค่ Tick Volume

ใช้ยืนยันแนวโน้มและ Breakout

การใช้พื้นฐานที่สุดคือดูว่า OBV เคลื่อนไปทางเดียวกับราคาหรือไม่ ในขาขึ้นที่มีแรงหนุน ทั้งราคาและ OBV ควรทำจุดสูงใหม่ไปด้วยกัน ถ้าราคาขึ้นแต่ OBV ทรงตัว แปลว่าการขึ้นเกิดในแท่งที่มีกิจกรรมน้อย

อีกวิธีคือใช้กับ Breakout เมื่อราคาหลุดกรอบ ถ้า OBV หลุดกรอบของตัวเองในทิศเดียวกันด้วยถือเป็นข้อมูลที่สนับสนุน ถ้า OBV ยังอยู่ในกรอบ ควรมอง Breakout นั้นอย่างระวังมากขึ้น บางคนใส่ Moving Average บน OBV เพื่อดูว่าเส้นอยู่เหนือหรือใต้ค่าเฉลี่ยของตัวเอง

Divergence ของ OBV

จากตัวอย่างข้างต้น ราคาทำจุดสูงใหม่แต่ OBV ไม่ทำตาม เป็นข้อสังเกตว่าแรงหนุนของขาขึ้นรอบหลังเบาลง แต่ไม่ใช่สัญญาณขายโดยตัวเอง ราคาไปต่อได้แม้ OBV ไม่ยืนยัน และ Divergence แบบนี้เกิดซ้ำได้หลายครั้งก่อนราคาจะเปลี่ยนทิศจริง หลักการอ่านเหมือนกับที่อธิบายใน Divergence คืออะไร คือใช้เป็นเหตุผลให้ระวังหรือลดความเสี่ยง ไม่ใช่เหตุผลให้สวนทันที

ข้อจำกัดของ OBV

• กฎขึ้นหรือลงแบบหยาบ — แท่งที่ปิดสูงขึ้นเล็กน้อยได้ Volume ทั้งแท่ง แม้ช่วงส่วนใหญ่ของแท่งจะเป็นแรงขาย
• แท่งเดียวครอบงำได้ — แท่งข่าวที่มี Tick มากผิดปกติเปลี่ยนระดับ OBV ไปได้นาน
• ค่าสัมบูรณ์ไม่มีความหมาย — เปลี่ยนตามจุดเริ่มนับ เทียบกันได้เฉพาะทิศทางและจุดสูงต่ำ
• Timeframe เล็กมีสัญญาณรบกวนมาก — รูปแบบ Tick ตามช่วงเวลาของวันบิด OBV ได้ ดูเพิ่มใน การเลือก Timeframe

ความผิดพลาดที่พบบ่อย

• เชื่อว่า Tick Volume คือเงินที่ไหลเข้าออกจริง — เป็นจำนวนการเปลี่ยนราคาในฟีดของโบรกเกอร์เดียว
• เทียบค่า OBV ข้ามโบรกเกอร์หรือคู่เงิน — ตัวเลขไม่ได้อยู่บนฐานเดียวกัน
• ขายทันทีที่เห็น Divergence — ควรรอให้โครงสร้างของราคายืนยันก่อน
• ใช้ OBV เป็นเครื่องมือเดียว — เหมาะเป็นข้อมูลประกอบเหตุผลที่มาจากราคา

สรุป

OBV สะสม Volume ตามทิศของราคาปิดเพื่อดูว่าการเคลื่อนไหวมีกิจกรรมหนุนหรือไม่ ใน Forex ข้อมูลที่ใช้คือ Tick Volume ของโบรกเกอร์แต่ละราย จึงควรอ่านเป็นทิศทางและการยืนยัน ไม่ใช่ตัวเลขที่แม่นยำ ขั้นต่อไปคือการอ่านจุดหลุดกรอบใน Breakout คืออะไร ซึ่งเป็นสถานการณ์ที่ OBV ถูกใช้บ่อยที่สุด