ใครเทรดในตลาด Forex? ธนาคารกลาง ธนาคาร กองทุน และรายย่อย

เมื่อกด Buy EURUSD บน MT5 หลายคนนึกภาพว่ากำลังซื้อขายในตลาดกลางแห่งเดียวแบบตลาดหุ้น แต่ตลาด Forex ไม่ได้ทำงานแบบนั้น ผู้ร่วมตลาดมีตั้งแต่ธนาคารกลางไปจนถึงเทรดเดอร์รายย่อย แต่ละกลุ่มซื้อขายด้วยเหตุผลต่างกันและเข้าถึงราคาคนละช่องทาง การเข้าใจโครงสร้างนี้ช่วยอธิบายว่าทำไมราคาแต่ละโบรกเกอร์ต่างกันเล็กน้อย และทำไมบางช่วงเวลาราคาขยับแรงกว่าช่วงอื่น

สรุปสาระสำคัญ

• Forex เป็นตลาดแบบ OTC ไม่มีตลาดกลางแห่งเดียว ราคามาจากเครือข่ายผู้ให้ราคาหลายแห่ง
• ธนาคารกลาง กำหนดนโยบายการเงินและดูแลทุนสำรอง จึงเปลี่ยนทิศทางค่าเงินได้มากที่สุด
• ธนาคารขนาดใหญ่ เป็นแกนกลางของตลาด Interbank และเป็นผู้ให้ราคากับผู้เล่นกลุ่มอื่น
• บริษัทและกองทุนซื้อขายเพื่อการค้า การลงทุน และการป้องกันความเสี่ยง ไม่ใช่เพื่อเก็งกำไรอย่างเดียว
• รายย่อยเข้าถึงตลาดผ่านโบรกเกอร์ และเป็นสัดส่วนเล็กของปริมาณซื้อขายทั้งหมด

ตลาดที่ไม่มีศูนย์กลาง (OTC)

ตลาดหุ้นมีตลาดหลักทรัพย์เป็นศูนย์กลาง ทุกคำสั่งไปรวมกันที่เดียว และมีราคาซื้อขายล่าสุดราคาเดียว ตลาด Forex เป็นตลาดซื้อขายนอกตลาดหลักทรัพย์ หรือ OTC (Over-the-Counter) คู่สัญญาซื้อขายกันโดยตรงหรือผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์หลายระบบที่เชื่อมโยงกัน ไม่มีหน่วยงานเดียวที่ประกาศราคากลางของ EURUSD

ผลที่ตามมาคือราคาที่เห็นในแต่ละโบรกเกอร์มาจากแหล่งราคาของโบรกเกอร์นั้น จึงต่างกันได้เล็กน้อย และตลาดเปิดต่อเนื่องเกือบตลอด 24 ชั่วโมงในวันทำการ เพราะศูนย์กลางการเงินในแต่ละภูมิภาคผลัดกันเปิด อ่านเรื่องช่วงเวลาได้ใน เวลาเปิดปิดตลาด Forex

ธนาคารกลาง

ธนาคารกลางไม่ได้ซื้อขายเพื่อทำกำไร แต่มีอิทธิพลต่อค่าเงินมากที่สุด เพราะเป็นผู้กำหนดอัตราดอกเบี้ยนโยบายและดูแลปริมาณเงินในระบบ การตัดสินใจเรื่องดอกเบี้ย หรือแม้แต่คำพูดที่บอกทิศทางในอนาคต เปลี่ยนมุมมองของผู้ร่วมตลาดทั้งหมดได้ในครั้งเดียว

• นโยบายการเงิน — ขึ้นหรือลดดอกเบี้ย ซึ่งเปลี่ยนผลตอบแทนของการถือสกุลเงินนั้น
• บริหารทุนสำรอง — ถือสินทรัพย์ต่างประเทศหลายสกุล และปรับสัดส่วนเป็นครั้งคราว
• แทรกแซงค่าเงิน — ในบางประเทศและบางช่วง ทางการซื้อหรือขายสกุลเงินของตัวเองโดยตรงเมื่อค่าเงินเคลื่อนไหวเร็วเกินไป

รายละเอียดว่าการตัดสินใจเรื่องดอกเบี้ยส่งผลต่อค่าเงินอย่างไรอยู่ใน ธนาคารกลางและอัตราดอกเบี้ย

ธนาคารขนาดใหญ่และตลาด Interbank

แกนกลางของตลาดคือธนาคารพาณิชย์และสถาบันการเงินขนาดใหญ่ที่ซื้อขายกันเองในตลาดระหว่างธนาคาร หรือ Interbank ธนาคารเหล่านี้ทำหน้าที่เป็นผู้ให้ราคา (Dealer) คือพร้อมเสนอทั้งราคาซื้อและราคาขายให้ลูกค้า แล้วบริหารสถานะที่สะสมจากลูกค้าจำนวนมาก

ราคาที่ธนาคารกลุ่มนี้เสนอให้กันเป็นต้นทางของราคาที่ส่งต่อไปยังผู้เล่นกลุ่มอื่น รวมถึงผู้ให้สภาพคล่อง (Liquidity Provider) ที่โบรกเกอร์ใช้

บริษัทข้ามชาติ

บริษัทที่ส่งออก นำเข้า หรือมีรายได้ในต่างประเทศ ต้องแลกเงินเป็นประจำ เช่น ผู้ส่งออกในยุโรปที่ได้รับเงินดอลลาร์ต้องแลกกลับเป็นยูโร หลายบริษัทยังทำสัญญาล่วงหน้าเพื่อล็อกอัตราแลกเปลี่ยน ซึ่งเรียกว่าการป้องกันความเสี่ยงค่าเงิน

จุดสำคัญคือบริษัทกลุ่มนี้ซื้อขายตามความจำเป็นทางธุรกิจ ไม่ได้สนใจว่าราคาวันนี้ถูกหรือแพงในเชิงเทคนิค คำสั่งขนาดใหญ่จากกลุ่มนี้จึงอาจเข้ามาในจังหวะที่ไม่ตรงกับสิ่งที่กราฟบอก

กองทุนและผู้จัดการสินทรัพย์

• กองทุนที่ลงทุนต่างประเทศ — เมื่อซื้อหุ้นหรือพันธบัตรในประเทศอื่นต้องแลกเงินก่อน และมักป้องกันความเสี่ยงค่าเงินบางส่วน
• กองทุนบำเหน็จบำนาญและกองทุนความมั่งคั่ง — ขนาดใหญ่ ปรับพอร์ตไม่บ่อย แต่แต่ละครั้งมีปริมาณมาก
• กองทุนเก็งกำไร — เปิดสถานะตามมุมมองเศรษฐกิจหรือแบบจำลองเชิงปริมาณ และใช้ Leverage ได้

การปรับพอร์ตของกองทุนมักกระจุกในช่วงสิ้นเดือนหรือสิ้นไตรมาส ช่วงเวลาเหล่านี้บางครั้งจึงมีคำสั่งไหลเข้ามาแรงผิดปกติโดยไม่มีข่าวรองรับ

รายย่อยอยู่ตรงไหนของตลาด

เทรดเดอร์รายย่อยไม่ได้เข้าถึงตลาด Interbank โดยตรง แต่ส่งคำสั่งผ่านโบรกเกอร์ ซึ่งรับราคามาจากผู้ให้สภาพคล่องอีกทอดหนึ่ง โบรกเกอร์เห็นคำสั่งของลูกค้าจำนวนมากพร้อมกัน คำสั่งซื้อกับคำสั่งขายจึงหักล้างกันได้บางส่วน

ในตัวอย่างด้านขวาของภาพ ลูกค้ารวมกันส่งคำสั่ง Buy EURUSD 3.40 lot และ Sell 2.10 lot ส่วนที่ไม่หักล้างกันคือ Buy สุทธิ 1.30 lot หรือ 130,000 ยูโร มูลค่าประมาณ 143,000 ดอลลาร์ที่ราคา 1.1000 วิธีจัดการยอดสุทธินี้ขึ้นกับโมเดลของโบรกเกอร์ บางแห่งส่งต่อไปยังผู้ให้สภาพคล่อง บางแห่งรับความเสี่ยงไว้เองบางส่วน ความต่างนี้เป็นเหตุผลหนึ่งที่เงื่อนไขและต้นทุนของแต่ละบัญชีต่างกัน ตามที่อธิบายใน ประเภทบัญชีเทรด

รู้แล้วเอาไปใช้อย่างไร

• ราคาแต่ละโบรกเกอร์ต่างกันได้เล็กน้อย — เพราะไม่มีราคากลางเดียว ไส้เทียนหรือจุดสูงสุดบนกราฟจึงอาจไม่ตรงกันทุกแห่ง
• สภาพคล่องขึ้นกับช่วงเวลา — ช่วงที่ศูนย์การเงินหลักเปิดพร้อมกัน ผู้ให้ราคามาก Spread มักแคบ
• ข่าวธนาคารกลางกระทบทุกกลุ่มพร้อมกัน — จึงเป็นช่วงที่ราคาขยับแรงและต้นทุนสูงขึ้น ดู Spread, Commission และ Slippage

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อย

• คิดว่ามีราคากลางราคาเดียว — แล้วสงสัยว่าทำไม Stop Loss โดนในบัญชีหนึ่งแต่ไม่โดนในอีกบัญชี
• คิดว่ารายย่อยเทรดใน Interbank โดยตรง — จริง ๆ แล้วเข้าถึงผ่านโบรกเกอร์และผู้ให้สภาพคล่องหลายทอด
• มองข้ามธนาคารกลาง — ทั้งที่การตัดสินใจเรื่องดอกเบี้ยเปลี่ยนทิศทางระยะกลางของค่าเงินได้

สรุป

ตลาด Forex เป็นเครือข่ายของผู้ร่วมตลาดหลายระดับ ธนาคารกลางกำหนดสภาพแวดล้อม ธนาคารขนาดใหญ่ให้ราคา บริษัทและกองทุนสร้างความต้องการจากธุรกิจและการลงทุน ส่วนรายย่อยเข้าถึงผ่านโบรกเกอร์ ภาพนี้ช่วยให้อ่านราคาอย่างมีบริบทมากขึ้น พื้นฐานของตลาดทบทวนได้ใน Forex คืออะไร และขั้นต่อไปคือทำความเข้าใจผู้เล่นที่มีอิทธิพลที่สุดใน ธนาคารกลางและอัตราดอกเบี้ย